Apa saja instrumen dari kebijakan moneter dan fiskal?

[Instrumen kebijakan moneter dan fiskal]: Operasi dan pengagihan dana

Memahami instrumen kebijakan moneter dan fiskal membantu menguruskan belanjawan awam serta kecairan pasaran dengan lebih teratur. Ketelitian dalam pengagihan dana awam amat penting bagi mengelakkan jurang kemiskinan daripada terus melebar dalam ekonomi negara yang sedang berkembang hari ini.

Memahami Instrumen Kebijakan Moneter dan Fiskal secara Mudah

Mengetahui instrumen kebijakan moneter dan fiskal adalah langkah awal yang sangat penting untuk memahami bagaimana sebuah negara mengendalikan roda ekonominya secara stabil. Cara memahami instrumen ini sebenarnya cukup bergantung pada konteks masalah ekonomi yang sedang dihadapi oleh suatu negara, kerana kedua-dua dasar ini mempunyai peranan dan pelaksana yang berbeza sama sekali.

Kedua-dua instrumen dasar ini berfungsi sebagai alat kawalan utama untuk menguruskan isu-isu kritikal seperti inflasi, pengangguran, dan pertumbuhan ekonomi negara. Mari kita rungkai setiap jenis instrumen ini secara satu per satu dengan pendekatan yang lebih praktikal.

Alat Utama Kebijakan Moneter yang Dikawal oleh Bank Pusat

Kebijakan moneter ialah tindakan ekonomi yang dirancang dan dilaksanakan oleh bank pusat untuk mengawal jumlah penawaran wang dan kadar bunga dalam pasaran. Melalui kawalan ini, bank pusat berusaha mengekalkan kestabilan harga barang dan memastikan sistem kewangan tidak terdedah kepada risiko kejutan luaran.

Penggunaan alat kebijakan moneter dan fiskal ini biasanya mempunyai kesan langsung yang sangat pantas terhadap pasaran saham dan kos pinjaman perbankan. Terdapat empat instrumen moneter utama yang sering digunakan:

1. Kadar Suku Bunga: Ini merupakan instrumen yang paling kerap didengari oleh masyarakat awam. Apabila inflasi meningkat, bank pusat akan menaikkan kadar suku bunga rujukan untuk mengehadkan aktiviti pinjaman komersial. Sebaliknya, penurunan kadar bunga dilakukan untuk merangsang pelaburan ketika ekonomi lembap.

2. Nisbah Cadangan Wajib (Required Reserve Ratio): Setiap bank perdagangan diwajibkan menyimpan sebahagian kecil daripada jumlah deposit pelanggan mereka di dalam bank pusat sebagai rizab keselamatan. Jika bank pusat mahu mengurangkan peredaran wang di pasaran, mereka hanya perlu menaikkan nisbah cadangan ini supaya bank komersial mempunyai kurang tunai untuk dipinjamkan kepada pengguna.

3. Operasi Pasar Terbuka (Open Market Operations): Instrumen ini melibatkan aktiviti jual beli surat berharga atau bon kerajaan di pasaran terbuka. Untuk menyedut keluar lebihan wang daripada sistem perbankan, bank pusat akan menjual bon kepada institusi kewangan. Apabila bank pusat membeli semula bon tersebut, aliran tunai akan kembali mengalir masuk ke dalam pasaran. 4. Intervensi Mata Wang: Tindakan ini dilakukan dalam pasaran pertukaran asing untuk menstabilkan nilai mata wang negara daripada turun naik yang terlalu ekstrem, yang boleh mengganggu kos import dan eksport global.

Nisbah cadangan wajib sebenarnya jarang diubah secara drastik dalam tempoh yang singkat kerana impaknya terhadap pasaran wang adalah terlalu besar. Penyelidikan pasaran menunjukkan bahawa perubahan kecil dalam nisbah cadangan boleh mencetuskan kesan pengganda wang yang menjejaskan kecairan bank secara mendadak.^[1] Atas sebab itu, bank pusat lebih gemar menggunakan instrumen dasar moneter bank pusat secara harian untuk melaraskan kecairan pasaran secara halus.

Saya masih ingat lagi ketika kali pertama mengkaji impak kenaikan kadar bunga dalam pasaran kewangan - saya menyangka pasaran akan mengambil masa berbulan-bulan untuk bertindak balas. Namun, realitinya sangat berbeza. Pengumuman kadar bunga baharu boleh mengubah tingkah laku pelabur dalam masa beberapa minit sahaja. Kenaikan kos pinjaman memaksa syarikat-syarikat besar menangguhkan pelan ekspansi mereka demi menjaga aliran tunai.

Instrumen Kebijakan Fiskal yang Ditadbir oleh Pihak Kerajaan

Berbeza dengan moneter, kebijakan fiskal berada di bawah bidang kuasa kementerian kewangan atau pihak kerajaan secara langsung. Kebijakan fiskal memfokuskan kepada pengurusan hasil pendapatan negara dan corak perbelanjaan awam untuk memacu pembangunan sosioekonomi.

Kerajaan mengimbangi kedudukan ekonomi melalui bajet tahunan bagi memastikan kebajikan rakyat terpelihara tanpa membebankan hutang negara. Terdapat tiga instrumen fiskal utama:

1. Anggaran Belanja Kerajaan: Merupakan peruntukan dana untuk projek infrastruktur, sektor pendidikan, pertahanan, dan perkhidmatan kesihatan. Pengurangan atau penambahan bajet belanja ini memberi kesan langsung kepada peluang pekerjaan dan pendapatan syarikat swasta tempatan. 2. Tarif Pajak: Melibatkan pengiraan cukai pendapatan individu, cukai korporat, dan cukai barangan atau perkhidmatan. Menurunkan tarif pajak memberikan isi rumah lebih banyak pendapatan boleh guna untuk dibelanjakan. 3. Program Subsidi: Bantuan kewangan langsung atau tidak langsung kepada sektor industri strategik atau golongan masyarakat berpendapatan rendah bagi mengurangkan beban kos sara hidup.

Penyusunan fiskal memerlukan ketelitian yang amat tinggi kerana ia melibatkan pengagihan dana yang besar ke seluruh pelosok negara. Rekod pengurusan belanjawan awam global menunjukkan bahawa sektor kebajikan awam dan contoh instrumen kebijakan fiskal sering menuntut sehingga 9 peratus daripada keseluruhan Keluaran Dalam Negara Kasar (KDK) bagi sesetengah ekonomi yang sedang berkembang.^[2] Kegagalan menguruskan agihan ini boleh melebarkan jurang kemiskinan dengan ketara.

Nampak macam mudah untuk kerajaan potong cukai atau naikkan bantuan kewangan pada bila-bila masa? Hakikatnya tidak begitu. Menukar struktur cukai korporat memerlukan kelulusan parlimen yang memakan masa berbulan-bulan. Cukai yang terlalu rendah memang menggembirakan rakyat, tetapi ia berisiko mengurangkan kantung dana kerajaan untuk membina hospital dan sekolah baharu.

Perbezaan Utama Antara Instrumen Moneter dan Fiskal

Bagi mengelakkan kekeliruan, mari kita lihat perbandingan terus mengenai bagaimana kedua-dua dasar ini berfungsi dari segi operasi pasaran.

Kebijakan Moneter ⭐

Diuruskan sepenuhnya oleh Bank Pusat negara secara bebas daripada pengaruh politik harian

Kadar suku bunga, nisbah cadangan wajib bank, dan operasi pasaran terbuka

Mempunyai tindak balas pasaran yang pantas, terutamanya terhadap sektor perbankan dan pelaburan

Kebijakan Fiskal

Dikuasai oleh Pihak Kerajaan melalui Kementerian Kewangan dan diluluskan oleh Parlimen

Pengubahan tarif pajak, bajet perbelanjaan pembangunan, dan pemberian subsidi rakyat

Mengambil masa pelaksanaan yang lama disebabkan oleh proses birokrasi dan undang-undang

Krisis Aliran Tunai Syarikat Logistik di Johor Bahru

Haziq, pemilik sebuah syarikat logistik sederhana di Johor Bahru, menghadapi masalah kekurangan aliran tunai yang kritikal berikutan penurunan jumlah tempahan sebanyak 25 peratus dalam tempoh beberapa bulan.

Cubaannya yang pertama adalah memohon pinjaman perniagaan baharu daripada bank tempatan untuk menampung kos operasi. Namun, proses permohonan tersebut ditolak kerana pihak bank mengetatkan syarat kelayakan pinjaman akibat ketidakstabilan pasaran.

Titik perubahan berlaku apabila kerajaan mengumumkan pelan bantuan ekonomi fiskal yang merangkumi potongan cukai korporat serta insentif subsidi khas untuk sektor pengangkutan domestik.

Melalui penjimatan cukai korporat tersebut, Haziq berjaya mengurangkan perbelanjaan modal syarikatnya sebanyak 15 peratus, sekali gus membolehkan perniagaannya terus beroperasi tanpa perlu memberhentikan pekerja.