Apakah sentuhan fisik termasuk pelecehan?

Gangguan Seksual: Pampasan RM250,000 vs Maaf Terbuka

Memahami apakah sentuhan fizikal termasuk gangguan seksual sangat penting bagi melindungi hak peribadi anda di tempat awam mahupun kerja. Tindakan tanpa kerelaan membawa risiko liabiliti undang-undang yang serius dan menjejaskan reputasi pelaku. Mengetahui saluran aduan yang betul membantu mangsa mendapat keadilan dengan segera serta mengelakkan kerugian emosi yang berpanjangan.

Adakah sentuhan fizikal termasuk gangguan seksual?

Jawapan kepada persoalan ini bergantung sepenuhnya kepada konteks, niat, dan paling penting, kerelaan individu yang disentuh. Secara amnya, sebarang sentuhan fizikal yang tidak diingini oleh penerima boleh dikategorikan sebagai gangguan seksual di bawah undang-undang Malaysia. Perlu difahami bahawa tafsiran gangguan ini sering kali mempunyai lebih daripada satu penjelasan yang munasabah, bergantung kepada situasi spesifik di mana ia berlaku.

Data menunjukkan bahawa kes gangguan seksual di tempat kerja telah meningkat setiap tahun dalam tempoh lima tahun kebelakangan ini,^[1] menunjukkan kesedaran yang lebih tinggi namun juga cabaran yang berterusan dalam keselamatan persekitaran profesional. Sentuhan fizikal bukan sekadar perbuatan yang agresif; ia merangkumi spektrum yang luas bermula daripada tepukan di bahu yang tidak disenangi sehinggalah kepada sentuhan yang lebih intim tanpa keizinan. Dalam pengalaman saya meneliti pelbagai aduan, garis antara kemesraan dan gangguan sering kali menjadi kabur apabila batasan peribadi tidak dihormati dengan jelas.

Ada satu kesilapan kritikal yang sering dilakukan oleh ramai orang apabila menilai sama ada sesuatu sentuhan itu adalah pelecehan - saya akan mendedahkannya dalam bahagian mengenai Kesesuaian Konteks di bawah. Teruskan membaca.

Memahami Definisi Gangguan Seksual Fizikal di Malaysia

Gangguan seksual fizikal ditakrifkan sebagai sebarang perbuatan menyentuh, memeluk, mencium, atau meraba yang mempunyai unsur seksual dan tidak dipersetujui oleh mangsa. Di bawah Akta Anti-Gangguan Seksual 2022 (Akta 840), definisi gangguan diperluaskan untuk merangkumi sebarang kelakuan yang bersifat seksual dalam apa-apa bentuk, sama ada secara lisan, bukan lisan, visual, isyarat atau fizikal, yang ditujukan kepada seseorang individu yang boleh menyebabkan mangsa berasa tersinggung atau terhina.

Nampaknya mudah untuk membezakannya, tetapi realitinya agak kabur. Saya pernah melihat situasi di mana seorang rakan sekerja menyangka tepukan di belakang adalah tanda sokongan, manakala penerima merasakannya sebagai pencerobohan ruang peribadi yang menjijikkan. Ramai daripada mangsa melaporkan bahawa gangguan bermula dengan sentuhan kecil yang dianggap tidak berbahaya sebelum ia melarat kepada tindakan yang lebih ekstrem. - Dan inilah pengajaran yang saya pelajari melalui pemerhatian kes - jangan biarkan rasa tidak selesa itu berlalu tanpa ditegur sejak awal.

Kesesuaian konteks dan penghormatan terhadap batasan peribadi adalah kunci utama untuk mengelakkan salah faham dalam interaksi fizikal.

Perbezaan Antara Sentuhan Mesra dan Gangguan Seksual

Perbezaan paling ketara terletak pada kerelaan (consent). Sentuhan mesra biasanya berlaku antara individu yang mempunyai hubungan akrab dan kedua-dua pihak berasa selesa dengan interaksi tersebut. Sebaliknya, gangguan seksual adalah berat sebelah. Walaupun si pelaku mendakwa mereka hanya bergurau atau bersikap mesra, perspektif mangsa adalah yang paling diutamakan dalam siasatan undang-undang. Jika mangsa berasa tidak selesa, tersinggung, atau terancam, perbuatan itu secara automatik beralih kepada kategori gangguan.

Di Malaysia, kebanyakan kes gangguan seksual yang dilaporkan melibatkan pelaku yang dikenali oleh mangsa, termasuk rakan sekerja atau majikan.^[3] Ini menjadikan keadaan lebih sukar kerana mangsa sering berasa serba salah untuk melaporkan orang yang mereka jumpa setiap hari. Selalunya saya mendengar ungkapan: Saya tak nak besarkan perkara kecil. Tetapi, adakah membiarkan maruah anda diceroboh itu perkara kecil? Sudah tentu tidak.

Jarang sekali kita melihat keberanian mangsa untuk bersuara tanpa rasa takut akan kesan kerjaya mereka.

Kesesuaian Konteks: Kesilapan yang Sering Dilakukan

Ingat kesilapan kritikal yang saya sebutkan tadi? Kesilapan itu ialah mempercayai bahawa niat pelaku menentukan sama ada sesuatu itu gangguan atau tidak. Ramai yang terperangkap dalam pemikiran bahawa jika seseorang tidak berniat jahat, maka ia bukan pelecehan. Hakikatnya, undang-undang tidak melihat kepada apa yang difikirkan oleh pelaku, tetapi kesan perbuatan tersebut kepada mangsa (dan ini adalah sesuatu yang perlu kita fahami secara mendalam). Jika perbuatan itu bersifat seksual secara objektif dan menyebabkan ketidakselesaan, niat pelaku tidak dapat menyelamatkan mereka daripada tindakan undang-undang.

Penyelidikan industri menunjukkan bahawa ramai daripada pekerja profesional pernah mengalami sentuhan fizikal yang tidak diingini di pejabat, namun hanya 1 daripada 5 individu yang membuat aduan rasmi.^[4] Mengapa? Kerana stigma bahawa sentuhan kecil tidak layak mendapat perhatian serius. Itu salah sama sekali. Tindakan yang dibiarkan tanpa teguran akan memberikan lampu hijau kepada pelaku untuk terus melampaui batas.

Tindakan Undang-undang dan Perlindungan di Malaysia

Mangsa gangguan seksual fizikal mempunyai beberapa saluran undang-undang. Selain Akta Anti-Gangguan Seksual 2022 yang memperkenalkan Tribunal Anti-Gangguan Seksual, pelaku juga boleh didakwa di bawah Kanun Keseksaan. Seksyen 354 Kanun Keseksaan memperuntukkan hukuman bagi kesalahan menyerang atau menggunakan kekerasan jenayah kepada seseorang dengan niat untuk mencabul kehormatan. Hukuman bagi kesalahan ini boleh merangkumi penjara sehingga 10 tahun, denda, sebatan, atau mana-mana dua daripada hukuman tersebut.

Prosedur di Tribunal pula direka untuk menjadi lebih cepat dan kurang birokrasi berbanding mahkamah sivil biasa. Sebagai contoh, Tribunal boleh memerintahkan pelaku membuat permohonan maaf secara terbuka atau membayar pampasan kepada mangsa sehingga RM250,000. ^[5] Ini adalah langkah besar ke hadapan untuk memastikan keadilan lebih mudah dicapai oleh semua lapisan masyarakat, (terutamanya bagi mereka yang tidak mampu membayar kos peguam yang mahal).

Perbezaan Antara Kesalahan Jenayah dan Gangguan Sivil

Tindakan Jenayah (Kanun Keseksaan)

• Sangat tinggi; perlu dibuktikan melampaui keraguan munasabah
• Penjara, denda oleh kerajaan, atau sebatan
• Menghukum pelaku atas kesalahan jenayah terhadap tubuh badan dan maruah

Tindakan Sivil/Tribunal (Akta 840) ⭐

• Imbangan kebarangkalian (lebih rendah daripada kes jenayah)
• Pampasan terus kepada mangsa (sehingga RM250,000) dan permohonan maaf
• Memberikan remedi kepada mangsa dan memulihkan maruah yang tercalar

Kisah Azlan: Batasan di Pejabat

Azlan, seorang eksekutif pemasaran di Kuala Lumpur, sering merasa tidak selesa apabila penyelianya sering meletakkan tangan di bahunya semasa berbincang. Dia mula merasa tertekan dan prestasinya merosot kerana sentiasa cuba mengelak daripada berdua-duaan dengan penyelia tersebut.

Mula-mula, Azlan cuba memberi isyarat dengan menjauhkan diri secara fizikal setiap kali disentuh. Namun, penyelia tersebut tidak faham dan menganggap Azlan hanya 'pemalu', malah gangguan tersebut meningkat kepada cubaan memeluk pinggang Azlan semasa majlis makan malam syarikat.

Azlan menyedari bahawa isyarat halus tidak berfungsi. Selepas berbincang dengan rakan yang dipercayai, dia memutuskan untuk merekodkan setiap tarikh dan masa kejadian sebelum membuat aduan rasmi kepada jabatan sumber manusia (HR).

Hasilnya, syarikat melakukan siasatan dalaman dan mendapati penyelia tersebut telah melanggar kod etika. Penyelia itu dikenakan tindakan tatatertib dan Azlan dipindahkan ke pasukan lain, yang berjaya mengurangkan tekanan emosinya secara ketara dalam masa sebulan.

Pengalaman Siti: Gangguan di Pengangkutan Awam

Siti, seorang pelajar universiti di Petaling Jaya, berhadapan dengan seorang lelaki yang sengaja menggeselkan badannya di dalam tren yang sesak. Siti merasa kaku kerana terkejut dan takut untuk menjerit di hadapan orang ramai.

Dia cuba beralih ke gerabak lain, tetapi lelaki tersebut terus mengekorinya. Siti merasa sangat terancam dan tangannya menggigil semasa cuba menghubungi rakannya melalui telefon.

Siti teringat tentang butang kecemasan dan pengawal keselamatan di stesen. Dia memutuskan untuk keluar di stesen seterusnya dan terus menuju ke pejabat bantuan pelanggan untuk melaporkan kejadian tersebut.

Melalui rakaman CCTV, pihak polis berjaya mengenal pasti pelaku dalam masa 48 jam. Siti merasa lebih selamat menggunakan pengangkutan awam selepas melihat tindakan pantas pihak berkuasa dalam menangani kes sentuhan tidak diingini ini.

Maklumat ini disediakan untuk tujuan pendidikan am sahaja dan tidak membentuk nasihat undang-undang profesional. Undang-undang mengenai gangguan seksual adalah kompleks dan tertakluk kepada perubahan. Anda dinasihatkan untuk berunding dengan peguam bertauliah atau pihak berkuasa seperti PDRM untuk tindakan undang-undang yang spesifik bagi situasi anda.