Apa yang dimaksud dengan kelebihan gizi?

Lebihan Nutrisi: Bila Baik Jadi Buruk

Kita sering mendengar tentang kekurangan nutrisi dan kesannya yang buruk terhadap kesihatan. Namun, tahukah anda bahawa pengambilan nutrisi yang berlebihan, atau dikenali sebagai lebihan nutrisi, juga boleh memudaratkan? Meskipun nutrien penting untuk fungsi tubuh yang optimum, pengambilannya secara berlebihan boleh menyebabkan pelbagai masalah kesihatan.

Kelebihan nutrisi merujuk kepada keadaan di mana seseorang mengambil terlalu banyak nutrien, sama ada vitamin, mineral, protein, karbohidrat, atau lemak, melebihi keperluan badan. Keadaan ini lazimnya berlaku akibat pengambilan makanan yang berlebihan, terutamanya makanan yang tinggi kalori, lemak, dan gula. Pengambilan suplemen nutrisi yang berlebihan tanpa nasihat doktor juga boleh menyumbang kepada masalah ini.

Meskipun berat badan berlebihan (BMI > 25) dan obesiti (BMI > 30) merupakan tanda-tanda lazim lebihan nutrisi, ia bukanlah satu-satunya petunjuk. Lebihan nutrisi boleh menjejaskan kesihatan dalam pelbagai cara, bergantung kepada jenis nutrien yang diambil secara berlebihan.

Kesan Lebihan Nutrisi:

• Lebihan Vitamin dan Mineral: Pengambilan vitamin dan mineral tertentu secara berlebihan, terutamanya vitamin larut lemak seperti A, D, E, dan K, boleh mengakibatkan toksik dan menyebabkan pelbagai gejala seperti loya, muntah, sakit kepala, dan kerosakan organ.

• Lebihan Protein: Meskipun protein penting untuk pertumbuhan dan pembaikan tisu, pengambilannya secara berlebihan boleh membebankan ginjal dan hati. Ia juga boleh menyebabkan dehidrasi dan meningkatkan risiko pembentukan batu karang.

• Lebihan Karbohidrat: Pengambilan karbohidrat berlebihan, khususnya karbohidrat ringkas, boleh menyebabkan peningkatan berat badan, peningkatan risiko diabetes jenis 2, dan masalah kesihatan lain seperti penyakit jantung.

• Lebihan Lemak: Pengambilan lemak tepu dan trans yang berlebihan boleh meningkatkan kadar kolesterol jahat (LDL) dalam darah, meningkatkan risiko penyakit jantung, strok, dan obesiti.

Mengelakkan Lebihan Nutrisi:

Amalan pemakanan sihat dan seimbang adalah kunci untuk mengelakkan lebihan nutrisi. Berikut adalah beberapa langkah yang boleh diambil:

• Mengamalkan diet yang pelbagai: Pastikan pengambilan makanan daripada pelbagai kumpulan makanan mengikut piramid makanan Malaysia.

• Mengawal saiz hidangan: Elakkan makan berlebihan dengan mengawal saiz hidangan.

• Memilih makanan yang rendah lemak, gula, dan garam: Kurangkan pengambilan makanan proses dan makanan segera yang tinggi kandungan lemak, gula, dan garam.

• Membaca label makanan: Periksa label makanan untuk mengetahui kandungan nutrisi dan kalori.

• Mendapatkan nasihat pakar pemakanan: Jika anda tidak pasti tentang keperluan nutrisi anda, dapatkan nasihat daripada pakar pemakanan bertauliah.

Lebihan nutrisi merupakan satu isu kesihatan yang semakin meningkat dan perlu diberi perhatian. Dengan mengamalkan gaya hidup sihat dan pemakanan seimbang, kita dapat mengelakkan masalah ini dan mengekalkan kesihatan yang optimum.