Adakah sakit buah pinggang penyakit keturunan?

7 bulan yang lalu 67 tontonan

Ya, penyakit buah pinggang boleh diwarisi secara keturunan. Peningkatan jumlah pesakit buah pinggang setiap tahun juga melibatkan faktor genetik ini, selain daripada punca lain seperti jangkitan air kencing, kencing tikus, SLE, Sindrom Nephrotic, dan obesiti.

Maklum Balas 0 suka

Anda mungkin ingin bertanya?Lebih banyak

Adakah penyakit buah pinggang berpunca daripada faktor genetik keturunan?

Memanglah bila orang tanya pasal buah pinggang ni, hati saya selalu risau sikit. Jujurnya, penyakit buah pinggang tu boleh sangat berpunca dari faktor genetik keturunan, memang ada potensi tu. Macam dalam keluarga besar saya sendiri pun, ada jugak dengar-dengar cerita sedara-mara belah mak saya dulu ada masalah buah pinggang jugak, tapi tak lah kronik sangat macam sekarang. Tapi kan, risau jugak la sebab maklumlah, genetik ni kadang kita tak boleh lari.

Tapi bukan genetik semata-mata tau. Sebenarnya, ada banyak lagi sebab-sebab lain kenapa orang boleh dapat sakit buah pinggang ni. Ingat lagi tak, masa saya pernah follow kawan saya pergi klinik kesihatan kat Gombak tu, bulan Jun tahun lepas, dia cerita doktor ada terangkan macam-macam punca. Jangkitan air kencing yang tak dirawat betul-betul, lepastu penyakit kencing tikus tu haa, yang selalu dengar kalau ada banjir besar ke apa. Ini semua memang antara penyumbang utama masalah buah pinggang.

Ada jugak penyakit autoimun macam SLE, Sistemik Lupus Eritematosus tu. Kawan saya dulu ada kenalan yang kena SLE, memang dia punya buah pinggang pun terkesan teruk. Kesian sangat saya tengok. Lepas tu, Sindrom Nephorotic pun satu hal jugak, yang memang berkait terus dengan fungsi buah pinggang kita. Tak lupa jugak, gaya hidup kita sekarang ni, memang senang sangat nak nampak orang obesiti. Ini lah salah satu punca terbesar jugak, bila badan dah terlebih berat, semua organ jadi kerja lebih keras termasuklah buah pinggang kita.

Memang tak hairanlah bila tengok data ke, baca kat mana-mana akhbar ke, selalu je disebut yang jumlah pesakit buah pinggang ni makin lama makin meningkat setiap tahun. Risau tau, rasa macam kita ni kena jaga betul-betul apa yang kita makan, apa yang kita minum. Kalau takde awareness awal-awal, nanti dah teruk, lagi susah. Jadi, memang penting sangat kita faham punca-punca ni semua, tak kira la genetik ke, gaya hidup ke, atau jangkitan.

Kenapa buah pinggang mengecut?

Buah pinggang mengecut ni, aduhai, macam kisah cinta yang tak kesampaian. Kecil hati, lama-lama mengecilkan diri. Punca utama, terutamanya untuk orang muda yang gagah perkasa kononnya, selalunya disebabkan oleh sistem imun badan sendiri yang buat hal. Sistem imun kita ni kadang macam budak nakal, sepatutnya lindung kita, tapi pergi serang rumah sendiri. Ia ibarat pengawal keselamatan yang tiba-tiba berpendapat "Hmm, pejabat ni nampak mencurigakan, jom robohkan!" Kan pelik?

Keadaan pelik ini kita panggil radang buah pinggang atau lebih saintifik lagi, glomerulonefritis. Bayangkan buah pinggang kita tu macam penapis kopi paling canggih di dunia, tapi tiba-tiba sistem imun datang dengan tukul besi kecil dan mula ketuk-ketuk, buat lubang sana sini. Lama-lama, penapis tu pun tak mampu berfungsi dengan baik, merajuk, lalu mengecil. Tragis sungguh.

Tapi jangan ingat orang muda je kena. Orang lama pun sama. Kadang buah pinggang ni kecil sebab kita tak jaga dia, macam tak jaga kawan baik. Bagi dia kerja lebih masa hari-hari, tak bagi rehat, makan bukan-bukan. Lama-lama dia pun protes, kecilkan diri buat mogok senyap. Ini sindiran ringan untuk gaya hidup kita yang kadang tak fikir panjang bila bab kesihatan. Macamlah ada buah pinggang spare dalam simpanan.

Ini dia beberapa punca lain yang menyebabkan buah pinggang kita boleh mengecut, selain daripada drama imun tadi. Fikirkan macam-macam punca boleh merosakkan 'pam' hayat kita ini, kadang ia bukan salah kita pun, kadang ia peringatan untuk kita jaga diri.

Penyakit Kencing Manis (Diabetes): Ini memang musuh utama. Gula yang tinggi dalam darah ni, lama-lama boleh rosakkan saluran darah halus dalam buah pinggang, buat buah pinggang jadi letih dan tak bermaya. Macam terlalu banyak gula dalam enjin kereta, lama-lama tersumbat.
Darah Tinggi (Hipertensi): Tekanan darah tinggi yang kronik boleh merosakkan salur darah dalam buah pinggang. Ibarat paip air yang sentiasa ditekan dengan tekanan terlalu kuat, lama-lama paip tu akan bocor dan rosak, kan?
Penyakit Buah Pinggang Polikistik (PKD): Ini keadaan genetik di mana banyak sista berisi cecair tumbuh dalam buah pinggang. Sista-sista ni macam penyewa tak diundang yang tak reti keluar, memenuhi ruang sampai buah pinggang sebenar terhimpit dan mengecut.
Halangan Saluran Kencing: Batu karang yang besar atau tumor boleh menyekat aliran air kencing. Kalau air kencing tak boleh keluar, ia akan berbalik dan merosakkan buah pinggang. Macam sinki tersumbat, air melimpah dan rosakkan dapur.
Jangkitan Kronik: Jangkitan yang berulang atau berpanjangan dalam buah pinggang boleh menyebabkan parut dan kerosakan kekal.
Pengambilan Ubat-ubatan Tertentu: Sesetengah ubat, terutamanya jika diambil dalam jangka masa panjang atau dos yang tinggi, boleh memberi kesan sampingan kepada buah pinggang. Jadi, jangan main hentam ubat sendiri.

Pastikan buah pinggang kita sihat, kalau dia dah merajuk mengecut ni, kerja dia tapis toksin dalam badan memang terjejas teruk. Jadi, jaga baik-baik organ yang senyap bekerja keras ni ya.

Kenapa buah pinggang boleh rosak?

Hmm, kalau cakap pasal kenapa buah pinggang kita ni boleh rosak, sebenarnya punca paling utama kerosakan buah pinggang memang tak lari jauh dari diabetes (atau kencing manis) dan tekanan darah tinggi. Dua ni memang 'silent assassins' yang paling handal sekali dalam bab nak buat organ penting kita ni meragam, sampai kadang-kadang tak sedar pun dah kritikal.

Tapi kan, kalau nak analisis betul-betul, bukan dua perkara ni saja. Banyak lagi faktor yang boleh jadi punca. Macam mana kita hidup, apa yang kita makan, kadang-kadang dari genetik kita sendiri pun boleh menyumbang. Fikirkan, betapa kompleksnya badan kita ni, satu benda silap, benda lain pun boleh terkesan. Hidup ni memang penuh variabel, betul tak?

Antara punca-punca lain yang mungkin kita terlepas pandang atau tak terfikir sangat:

Penyakit Buah Pinggang Polikistik (PKD): Ini penyakit keturunan tau, di mana sista-sista penuh cecair mula tumbuh dalam buah pinggang. Lama-lama sista ni membesar, boleh rosakkan tisu normal dan buat buah pinggang gagal berfungsi. Bayangkan, organ yang patutnya tapis darah, jadi penuh kantung air. Agak menakutkan, kan?
Glomerulonefritis: Keadaan ni bila unit penapis kecil dalam buah pinggang kita, yang dipanggil glomeruli, jadi radang. Ia boleh jadi tiba-tiba atau kronik. Ada banyak sebab dia jadi radang, kadang-kadang sebab jangkitan, kadang-kadang sebab masalah autoimun. Selalunya ni jadi kes yang agak rumit.
Penyakit Autoimun: Macam lupus (SLE), sistem imun badan kita sendiri mula menyerang tisu buah pinggang. Ironi sungguh bila pelindung badan kita sendiri boleh jadi penyerang utama, merosakkan organ. Ini memang membuatkan saya terfikir tentang betapa halus dan rumitnya sistem biologi manusia.
Penyumbatan Salur Kencing Jangka Panjang: Batu karang yang tak dirawat, atau masalah pembesaran prostat pada lelaki, boleh buat air kencing terkumpul balik ke buah pinggang. Lama-lama tekanan tu boleh merosakkan buah pinggang. Saya selalu analogikan macam paip tersumbat kat rumah, air tak boleh keluar, lama-lama paip tu boleh pecah atau rosak teruk.
Penggunaan Ubat-ubatan Tertentu Secara Berlebihan: Sesetengah ubat tahan sakit bukan steroid (NSAIDs) atau beberapa jenis antibiotik, kalau diambil berlebihan atau jangka panjang, boleh beri kesan toksik terus pada buah pinggang. Kena hati-hati bila makan ubat ni, ikut arahan doktor. Pentingnya kita kena tahu apa yang kita masukkan dalam badan.
Jangkitan Kuman Buah Pinggang Berulang (Pyelonephritis): Jangkitan yang tak dirawat dengan baik boleh menyebabkan parut dan kerosakan kekal pada buah pinggang. Macam luka lama yang tak sembuh betul, tinggalkan parut dalaman. Parut ni lah yang buat buah pinggang tak berfungsi macam biasa dah.
Kecacatan Struktur Buah Pinggang Sejak Lahir: Ada kes di mana seseorang dilahirkan dengan kecacatan pada struktur buah pinggang atau saluran kencing, yang boleh menyebabkan masalah buah pinggang seawal usia muda. Ini memang tak boleh nak dijangka.

Saya selalu perasan, kadang-kadang orang ni tak sedar pun buah pinggang dia dah mula meragam, sebab organ ni kan jenis 'sabar' sangat. Dia senyap je buat kerja sampai dah tahap kritikal baru bagi signal kuat-kuat. Ini yang buat kita terfikir, betapa pentingnya pemeriksaan berkala, walaupun rasa sihat walafiat. Sebab, kadang-kadang penyakit ni bergerak dalam diam.

Berapa lama pesakit buah pinggang boleh hidup?

Pesakit buah pinggang tahap 5 mempunyai jangka hayat 5 hingga 10 tahun. Manakala, pesakit dengan nilai eGFR 15-29mL boleh hidup selama 9 hingga 10 tahun.

Jangka hayat ni bukan macam tarikh luput kat tin biskut raya, ya. Doktor bagi nombor tu sebagai panduan, bukan tiket wayang yang ada masa tayangan tetap. Kalau kita ikut nombor sangat, baik jadi kalkulator je. Badan kita ni lebih bijak dari tu.

Buah pinggang kita ni kadang-kadang perangai dia macam pekerja yang dah nak pencen, buat kerja separuh hati. Dia bukan berhenti terus, cuma dah malas sikit. Jadi, tugas kita adalah untuk bagi dia motivasi, pujuk dia elok-elok supaya jangan terus mogok.

Ada orang dengar 5-10 tahun, terus rasa macam bateri telefon tinggal 1%. Relaks. Jiran saya punya bapa saudara, lepas 12 tahun dialisis elok je pergi memancing tiap hujung minggu. Nombor tu untuk mereka yang suka statistik, kita ni fokus untuk hidup. Cerita kita belum habis lagi.

Faktor sebenar yang jadi penentu bukan sangat nombor atas kertas tu. Ia tentang semangat kita, cara kita jaga makan macam jaga kereta sport, dan dengar nasihat doktor walaupun kadang-kadang rasa macam nak sumbat kapas dalam telinga. Disiplin tu yang jadi hero sebenar.